Vervoer: eilanden zonder motorvoertuigen

• Waarom er geen auto’s zijn
• Te voet
• Op de fiets
• Elektrische scooters en e-bikes
• De paardenkarren: een eerlijk verhaal
• Bagage: van boot tot bed
• Vervoer op Lombok

Waarom er geen auto’s zijn

Gemotoriseerde voertuigen zijn op de Gili’s al tientallen jaren bij lokale verordening verboden. Het verbod begon als een besluit van de gemeenschap om de eilanden rustig te houden en is later in lokale regels vastgelegd; het geldt voor benzineauto’s, busjes en motoren. Het resultaat is zeldzaam, waar ook ter wereld: strandeilanden waar een fietsbel het hardste verkeersgeluid is.

De eilanden zijn klein genoeg om dit te laten werken. Trawangan is ongeveer zeven kilometer rond, Meno en Air ongeveer vijf. Niets ligt op meer dan een half uur lopen van iets anders.

Te voet

Lopen is hoe de meeste mensen zich het grootste deel van de tijd verplaatsen. De hoofdpaden zijn in de drukke delen verhard of aangestampt en elders van mul zand. Een volledig rondje kost ongeveer twee uur op Trawangan en anderhalf uur op Meno of Air, zwempauzes niet meegerekend.

• Draag voor langere wandelingen liever sandalen dan teenslippers; het zand wordt midden op de dag heet.
• Er is weinig straatverlichting. Neem ’s avonds een zaklamp mee en blijf aan de rand van het pad.
• Schaduw is schaars aan de noordkusten. Loop vroeg of laat en neem water mee.

Op de fiets

Fietsen worden op Trawangan en Air overal verhuurd, per uur of per dag, en veel hotels stellen ze gratis ter beschikking. Het zijn beachcruisers zonder versnellingen, van wisselende kwaliteit.

• Controleer voordat je betaalt: remmen, bandenspanning, zadelhoogte, een werkend slot en het liefst ook een lamp.
• Reken erop dat je moet duwen door stukken diep zand, vooral in het noorden van Trawangan en het westen van Air.
• Rijd links, geef voorrang aan voetgangers en karren, en rijd op de hoofdstrook heel langzaam.
• Zet hem op slot en onthoud welke van jou is – ze lijken allemaal op elkaar.
• Fiets niet als je gedronken hebt. Nachtelijke valpartijen met de fiets horen bij de meest voorkomende verwondingen onder toeristen.

Kinderfietsen en kinderzitjes bestaan, maar zijn beperkt beschikbaar; vraag het bij een paar verhuurders.

Elektrische scooters en e-bikes

Scooters en fietsen op accu zijn de afgelopen jaren op Trawangan en Air sterk in aantal toegenomen. Strikt genomen vallen ze in een grijs gebied van een verbod dat voor benzinemotoren is geschreven, en de lokale regels over wie ze mag berijden en verhuren zijn meer dan eens veranderd. Bewoners en bedrijven gebruiken ze volop; bezoekers kunnen ze bij sommige zaken huren, en verschillende resorts laten elektrische buggy’s rijden voor gasten en bagage.

Ze zijn een echte verbetering voor het vervoer van goederen en mensen zonder paarden. Ze zijn ook snel en geruisloos op paden die voor voeten zijn aangelegd. Rijd je erop, ga dan stapvoets overal waar mensen zijn, gebruik de bel en blijf van het strand af.

De paardenkarren: een eerlijk verhaal

De cidomo is de traditionele taxi en vrachtwagen van de eilanden: een kleine tweewielige kar op autobanden, getrokken door één pony, met belletjes aan het tuig. Zonder motorvoertuigen vervoeren cidomo’s al heel lang toeristen, bagage, bouwmaterialen, bierkratten en afval. Ze horen bij de identiteit van de eilanden en zijn een belangrijke bron van inkomsten voor de families die ze bezitten.

Ze zijn ook het onderwerp van aanhoudende, goed gedocumenteerde zorgen over dierenwelzijn. Bezoekers, dierenartsen en dierenwelzijnsorganisaties melden al vele jaren:

• pony’s die lange dagen maken in tropische hitte, met weinig rust of schaduw;
• overbelading, vooral van karren die bouwmaterialen en goederen vervoeren;
• onvoldoende toegang tot zoet water – het grondwater van de eilanden is brak, en paarden die zout water krijgen, drogen uit;
• slecht passende tuigen en bitten die schuurwonden en verwondingen aan de mond veroorzaken;
• hoefproblemen, kreupelheid en dieren die moeten werken terwijl ze zichtbaar mager of gewond zijn.

Er is serieus moeite gedaan om de situatie te verbeteren. Lokale organisaties, waaronder de Gili Eco Trust en groepen voor paardenwelzijn die samenwerken met bezoekende dierenartsen en hoefsmeden, houden gratis spreekuren, zorgen voor zoetwaterpunten, geven les in hoefverzorging en het afstellen van tuigen, en werken met de coöperaties van koetsiers aan normen. Veel koetsiers zorgen gewetensvol voor hun dieren, en de omstandigheden voor de pony’s van de toeristentaxi’s zijn over het algemeen beter dan voor de vrachtpaarden. Maar het niveau blijft ongelijk, de handhaving is zwak en de problemen zijn nog altijd makkelijk te zien.

Moet je er dan een nemen?

Dat beslis je zelf. Dit is onze keuze: wij gebruiken ze niet als er een alternatief is, en dat is er bijna altijd. De eilanden zijn klein. Met een rugzak kun je lopen. Met een koffer sturen de meeste hotels een drager met een handkar of een elektrische buggy als je dat vooraf vraagt, of een gecharterde boot zet je voor de deur op het strand af. Tours met paardenkarren of paardrijden lichten we op deze site niet uit.

Heb je toch een cidomo nodig – vanwege mobiliteit, hitte, kleine kinderen of zware tassen en geen andere optie – dan kun je nog steeds goed kiezen:

• Kijk eerst naar het paard. Kies er een dat goed in het vlees zit, heldere ogen heeft, recht op zijn benen staat en geen schuurplekken onder het tuig heeft. Loop elk dier voorbij dat mager of kreupel is, schuimt van het zweet of open wonden heeft.
• Overbelaad de kar niet. Twee of drie volwassenen met tassen is ruim genoeg. Neem twee karren als je met een groep bent.
• Vermijd de middaghitte waar dat kan.
• Vraag de koetsier om te stappen, niet te draven, en accepteer geen zweepslagen.
• Spreek de prijs af voordat je instapt. De prijzen zijn hoog voor de afstand; dat is normaal. Als je eerlijk betaalt zonder tot op de bodem af te dingen, houdt de eigenaar meer over om aan het dier te besteden.
• Meld mishandeling. Vertel het aan je hotel en aan de lokale welzijnsgroepen, met een foto en het nummer van de kar.

Je kunt ook rechtstreeks helpen: de welzijnsspreekuren draaien op donaties en verwelkomen vrijwilligers met veterinaire kennis of ervaring als hoefsmid.

Bagage: van boot tot bed

Aankomen is het enige moment waarop vervoer even denkwerk vraagt.

1. Vraag vóór je reis aan je accommodatie hoe ver die van de haven ligt en of je wordt opgehaald. Geef de naam van je boot en de verwachte aankomsttijd door.
2. Pak in voor zand. Wieltjes zijn buiten de verharde strook nutteloos. Een rugzak is ideaal.
3. Op Trawangan liggen de hotels aan de west- en noordkust op 20–30 minuten lopen van de boten. Regel een buggy of drager, huur een fiets met bagagedrager of charter een bootje dat je omvaart.
4. Op Meno liggen de resorts aan de westkust op ongeveer tien minuten lopen, dwars over het eiland; de meeste halen hun gasten op.
5. Op Air ligt bijna alles binnen 15–20 minuten van de steiger.

Vervoer op Lombok

Het vasteland is een andere wereld: auto’s, scooters, vrachtwagens en heuvels. Voor rondreizen is een auto met chauffeur de gebruikelijke en beste optie; scooters worden volop verhuurd, maar zijn alleen iets voor ervaren, verzekerde rijders met rijbewijs en helm. De details staan in onze gidsen over Senggigi & de havens en Kuta Lombok. Zie voor de boten tussen de drie eilanden eilandhoppen.

Actuele beschikbaarheid bij GetYourGuide: Gili-eilanden